Jouw persoonlijke gezondheidspuzzel
10

Jouw persoonlijke gezondheidspuzzel

Auteur: Lisette Zwiggelaar Datum: 8 april 2014

wortelpuree met gehaktballetjesIk begin de vraag “wat is gezond eten” steeds moeilijker te vinden, omdat ik er steeds meer achter kom dat dit van persoon tot persoon verschilt. En dat is waarom het belangrijk is dat je op zoek gaat om jouw eigen gezondheidspuzzel stukje voor stukje op te lossen. In dit artikel ga ik veel ideeën geven in welke richting je kunt denken.

Waarom verschilt het van persoon tot persoon?
Dit is misschien een vernieuwende gedachte voor jou. Dat was het in ieder geval wel voor mij! De Schijf van 5 werkt toch voor iedereen? Uhm… Nou… Het hangt van zoveel factoren af. Heb je diabetes of begin je insuline resistent te worden? Dan reageert jouw lichaam heel anders op bloedsuikerspiegelschommelingen dan van een gezond iemand. Heb je een prikkelbare darm? Heb je verborgen voedselintoleranties? Ben je iemand die aankomt van stress of afvalt? Heb je auto immuunziektes zoals psoriasis, rheumatoïde artritis of misschien wel een bacterie overgroei zoals candida? Geen wonder dat er niet 1 dieet is dat voor iedereen werkt.

De basis
We hebben allemaal groenten nodig. We hebben allemaal koolhydraten, eiwitten en vetten nodig, maar het verschilt per persoon hoeveel van elk. We doen er allemaal goed aan om producten te eten bomvol vitamines en mineralen. Denk aan bosvruchten, kiwi’s, boerenkool, spinazie, lever, sardines, oesters, mosselen, haring, bottenbouillon en avocado. Maar vanaf daar verschilt het echt van persoon tot persoon.


Verborgen intoleranties
Eieren zijn misschien erg gezond, maar als jij er intolerant voor bent kun je het beter vermijden. Beruchte producten waar veel mensen intolerant voor zijn zonder dat ze het weten zijn: gluten, lactose, melkeiwit, eieren (vooral het eiwit), soja, pinda’s, noten, aardbeien, kiwi’s, ananas en planten van de nachtschade familie (aardappels, tomaten, paprika(poeder), gojibessen, cayennepeper, chilipepers, aubergine en meer). De snelste manier om achter een intolerantie te komen is door een product een maand lang niet meer te eten en het dan weer te proberen. Voorbeelden van klachten die hier mee samenhangen zijn huidproblemen, spijsverteringsproblemen, vermoeidheid, concentratieproblemen, hoofdpijn en een heftige menstruatie/PMS.

Te veel of te weinig vet
We hebben gezonde vetten nodig. Maar dit moet je spijsvertering wel aan kunnen. Er moeten de enzymen en het gal aanwezig zijn om dit te verteren. Een goede manier om snel te zien of je je vetten goed verteerd is door eens achterom te kijken nadat je gepoept hebt. Als het drijft, verteer je vetten niet goed (sorry als je een zwakke maag hebt 😉 ). Eet dan eens wat minder vet en totdat het wel goed gaat en probeer het dan langzaamaan weer naar een normaal punt omhoog te voeren, zodat je lichaam er aan kan wennen. Andere mensen eten te weinig vet en kunnen enorm opknappen door meer gezonde vetten te eten. Denk aan vette vis, olijfolie, avocado’s en kokos.

Te veel fructose
Sommige mensen maken niet genoeg enzymen aan om veel fructose af te breken. En je krijgt al snel vrij veel fructose binnen. Als 2 stuks fruit de enige fructose is die je binnen krijgt hoef je je hier niet verder in te verdiepen. Drink je daar bovenop echter ook nog fruitsappen of gebruik je dagelijks gedroogd fruit (om nog maar niet te spreken over frisdranken) dan zou je eens kunnen testen of jij je beter voelt bij minder fructose.

Histamine gevoeligheid
Heb je hooikoorts? Dat is een goede indicator dat jij gevoelig bent voor histamine. Maar ook als je dit niet hebt kun je hier last van hebben. Onverklaarbare jeuk of eczeem staat hier vaak mee in verband. Als je hier meer over wilt weten kun je hier meer lezen.

Maagzuur
Veel mensen hebben maagzuurproblemen. Zure oprispingen, maagbranden of een opgeblazen buik na het eten kunnen hier allemaal op duiden. Maar vaak duidt dit juist op te weinig maagzuur en niet op te veel. Daarom kan veel vlees zwaar op de maag vallen, omdat je niet genoeg maagzuur hebt om dit af te breken. De oplossing die ik heb gebruikt om dit op te lossen is door een tijdje het supplement Betaine HCL met pepsin te gebruiken bij eiwitrijke maaltijden. In het begin had ik dit echt nodig om niet een opgeblazen buik te krijgen na de maaltijd, later had ik het alleen nog bij rundvlees nodig en inmiddels alleen nog bij stukken vlees zoals biefstuk of varkenshaas. Je lichaam kan dit dus weer zelf meer aan gaan maken!

Groenten altijd goed?
Ik dacht dat het altijd een goed idee was om meer groenten te eten. Maar de afgelopen tijd ben ik er achter gekomen dat bij buikproblemen het slim kan zijn om voor de wat lichter verteerbare soorten te gaan. Denk dan aan wortels (geschild), pompoen (geschild), courgette (geschild en ontzaad), spinazie en waterkers. Ook zijn gare groenten gemakkelijker verteerbaar dan rauwe groenten. Ui-achtigen en kolen zijn voor veel mensen prikkelend op de darmen, met klachten als een opgeblazen gevoel en winderigheid.

Zetmeelbronnen
Als het aan het Voedingscentrum ligt eten we per dag minstens 6 boterhammen en 200 gram aardappels (of rijst/pasta). Maar voor veel mensen is dit veel te veel zetmeel. Het is dan erg lastig om een piek in de bloedsuikerspiegel te voorkomen, met een dip als gevolg. Daarentegen kun je ook te weinig zetmeelbronnen binnen krijgen met klachten als lusteloosheid en vermoeidheid. Vooral mensen die net beginnen met paleo of De Voedselzandloper moeten op zoek naar een goede balans hier in. Denk ook eens aan zoete aardappels en pastinaak als zetmeelbron!

FODMAPs
Veel mensen met een prikkelbare darm zijn er bij gebaat om een tijdje producten te eten die laag op de FODMAP lijst scoren. FODMAP staat voor Fermentatie van Oligosacchariden, Disacchariden, Monosacchariden en Polyolen. Dan gaat het bij jouw darmbacteriën verkeerd met de vertering van specifieke suikers. Meestal wordt aangeraden om dan een maandlang alle producten te vermijden die hoog op de FODMAP lijst scoren en daarna langzaam de producten te gaan introduceren. Hier vind je een volledige lijst van wat wel, niet en met mate gegeten kan worden (wel in het Engels).

Levensstijl
Soms kun je alles goed doen met voeding maar gaat het toch niet optimaal. Ook andere levensstijl factoren kunnen het probleem zijn. Denk aan te weinig slaap, te veel stress of verkeerde/te weinig lichaamsbeweging.

Mijn ervaring
Sinds het moment eind vorig jaar dat ik het echt zat was, ben ik hard aan de slag gegaan met deze puzzel. Zo ben ik er achter gekomen dat ik buikkrampen krijg van ui-achtigen en kolen. Dat ik rare onderhuidse puisten krijg van eieren. Dat ik teveel rundvlees niet goed kan verteren. Dat ik angstiger wordt als ik te weinig vetoplosbare vitamines binnenkrijg (A, D, K2). Dat ik lusteloos wordt zonder zetmeelbronnen (wat ik door SCD vermeed, en nu dus weer zoete aardappels heb toegevoegd). Dat ik van eieren en te veel gerookte vis jeuk op mijn buik krijg door te veel histamine.

Focus je op wat je wel kunt eten
Ok, ik was er al achter dat ik niet goed tegen gluten en tegen zuivel kan. En ik wil geen troep eten zoals suiker en E-nummers. Nog naast dat ik dus eieren niet goed verdraag, me nog steeds aan het Paleo Auto Immuun Protocol houd om mijn lichaam verder te genezen (wat erg goed gaat!) en ik dus met groenten op moet passen… Wat blijft er nog over? Ik heb gemerkt dat het erg goed werkt om me te focussen op wat ik wel eet. Want dan valt het heel erg mee! Momenteel in mijn geval:

  • alle vlees en vis
  • extra dierlijke superfoods zoals bottenbouillon, orgaanvlees, schaaldieren en kleine vissen
  • zoete aardappels
  • avocado’s
  • olijfolie
  • kokosolie
  • kokosmelk
  • santen (kokoscrème)
  • water
  • thee
  • kruiden
  • gember
  • wortel
  • pompoen
  • courgette
  • spinazie
  • waterkers
  • sperziebonen
  • doperwten
  • raapstelen
  • bananen
  • appels
  • peren
  • bosbessen
  • frambozen

Bijna dagelijks probeer ik hier weer nieuwe producten aan toe te voegen. Soms succesvol, soms krijg ik er klachten van. Erg leerzaam! En elk stukje van mijn puzzel die ik oplos verklaart zo veel en is echt erg fijn om achter te komen. Dus ga vooral jouw eigen puzzel ontdekken!

 

Schrijf je in voor de e-mailnieuwsbrief!

Meld je aan en ontvang gratis het e-book "Een beginnersgids, stap voor stap betaalbaar gaan eten".

10 reacties op “Jouw persoonlijke gezondheidspuzzel

Plaats een reactie
  • Meinou

    Oh, dit is zo interessant! Ik wou dat ik het geduld van om die hele puzzel uit te puzzelen, maar ik ben nogal ongeduldig aangelegd 😉 Het verhaal over fructose wekt wel enorm mijn interesse. Ik heb veel last van een opgeblazen buik en geregeld diarree, en ik eet best veel uit de rode categorie van die lijst. Misschien moet ik dat toch eens proberen. Het SCD verhaal deed ook al best veel, ik heb me een week behoorlijk strikt gehouden aan jouw voorbeelden. Daarna nog 2 weken geen zetmeel, bonen, rauwe groenten en rauw fruit gegeten. Buik was al iets rustiger, behoorlijk fijn! Nog steeds eet ik geen rauw fruit, behalve gedroogd fruit en daar krijg ik inderdaad last van nu ik er zo over nadenk. De kippensoep vind ik overigens heerlijk in de ochtend, al was het even wennen omdat ik zoete ontbijtjes gewend was. De lunch is iedere dag weer een lastig iets.
    Ik ga nadenken over FODMAP…


    8 april 2014 om 19:13 | Beantwoorden
    • Lisette Zwiggelaar

      ja, ik ben momenteel zelf ook eens aan het experimenteren met FODMAPs, we gaan het zien, hihi 😀


      9 april 2014 om 11:53 | Beantwoorden
      • Meinou

        Het wordt wel weer een heel gepuzzel met al die ‘verboden’ groenten. Geen ui, knoflook, prei, rode biet, broccoli, bloemkool, andere kolen, sugar snaps. Ook geen noten, avocado, zoete aardappel, cacao en kokos. Jij schrijft dat je dit als een eliminatie-, provocatiedieet kunt gebruiken, echter lees ik dat mensen dit dieet levenslang volgen. Dat laatste lijkt me een behoorlijke opgave, ga dan nog maar eens buiten de deur eten, al is het maar bij familie… 3 maanden volgen en dan kalmaan herintroduceren moet te doen zijn, zolang manlief niet te veel kreunt 😉


        10 april 2014 om 11:59 | Beantwoorden
        • Meinou

          Wat ik overigens mis, zijn de glutenvrije granen als boekweit, gierst, haver en pseudo granen als quinoa en amaranth, ik neem aan dat die wel toegestaan zijn. En maïs kom ik ook niet tegen. Zo zullen er vast meer zijn, maar daar kom ik zo even niet op.


          10 april 2014 om 13:02 | Beantwoorden
          • Lisette Zwiggelaar

            ja, het is de lijst van FODMAP bij een paleo dieet, vandaar dat het er niet tussen staat. Het lijkt er op dat alle glutenvrije (pseudo-)granen toegestaan zijn als ik andere sites mag geloven 🙂


            10 april 2014 om 15:23 |
        • Lisette Zwiggelaar

          het idee is inderdaad dat je het langzaam kunt herintroduceren en dat je darmen er dan mee om leren gaan. Maar misschien dat dit bij die mensen niet herstelt en ze last blijven hebben? Het zal er ook van afhangen hoeveel last je er van blijkt te hebben. Als je buik dan even een uurtje rommelt, kun je voor jezelf beslissen of je het dat waard vindt als je buiten de deur eet. Als je er 2 weken later nog last van hebt kan ik me voorstellen dat je het niet waard vindt 😉

          Ik hoop ook dit niet lang te hoeven volgen. Kokosmelk, zoete aardappel en avocado staat op de ‘te minderen’ lijst, dus dat ik met 2 weken dit weer ga proberen in kleine porties. Ik merk in ieder geval dat toen ik vrijdag begon met zoete aardappel ik die nacht buikpijn kreeg die aanhield tot ik weer stopte met zoete aardappels. Dit heb ik nu vervangen door witte rijst en het is nu nog steeds weg 😀


          10 april 2014 om 15:20 | Beantwoorden
  • Lot

    Al kan ik zelf vrijwel altijd alles eten zonder problemen met ingewanden, lees ik je blogs altijd met interesse.

    Wat betreft de ontlasting: ik heb gekozen voor een WC met schaal zodat ik kan zien wat ik produceer, geen idee of het wel of niet drijft.


    8 april 2014 om 20:24 | Beantwoorden
  • Frank

    Hi Lisette,
    Echt ongelooflijk hoeveel ik herken bij je reacties op voeding. Ook de reactie op zoete aardappelen herken ik direct. Sterker nog, ik at dit gisterenavond en deze middag..en voila, ontzettend veel pijn in mijn buik. De reactie op normale aardappelen en met name naturel chips is helemaal heftig. Ik weet niet of jij alle theesoorten drinkt, maar ik kan absoluut niet tegen zwarte thee, daar reageer ik net zo heftig op als op koffie. Dit weekend een ‘papje’ gemaakt van appels met slechts 1 kiwi. Ik had het bijna op en ja hoor, daar begon mijn hart weer spontaan a-ritmisch te kloppen (oorzaak: kiwi). Ook dat rare angstige gevoel herken ik. De paniek overvalt je ineens, vaak zonder vooraankondiging. Heb jij hulp gehad van een diëtiste? Ik heb wel een histaminevrijelijst van het UMC (utrechts medisch centrum), maar die wijkt af van de lijst van het Diacconessenziekenhuis Utrecht. Dus zelfs ziekenhuizen onderling hanteren verschillende lijsten. Net als jij verdraag ik geen gluten (terwijl ik officieel geen coeliakie heb), ook lactose en eieren geven problemen. Opvallend vind ik wel dat jij een aantal producten op je lijst hebt staan, die volgens de lijsten niet zouden ‘mogen’, zoals spinazie, kruiden, banaan (vanwege zetmeel). Heeft een diëtiste je daarbij geholpen? Succes met alles, Frank


    7 maart 2016 om 23:27 | Beantwoorden
    • Lisette Zwiggelaar

      Er vanuit gaande dat je de producten die ik noem in dit artikel bedoel, dit is niet specifiek gericht op histamine. Maar “gewoon gezond”. Tenzij je er op reageert, dan is het niet gezond voor jou. Als iemand geen problemen heeft met histamine of oxaalzuur dan is spinazie echt een superfood om maar eens iets te noemen.

      Ik ben gelukkig niet een ernstig geval qua histamine. Daardoor is het mij op eigen houtje gelukt. Ik wist een paar triggers te vinden zoals gerookte vis, verminderde mijn histamine inname en binnen een paar dagen waren mijn klachten weg. Ik besef me dat dit voor veel mensen niet geldt. Ik ben wel bij een natuurdiëtiste geweest omdat ik snel moest aankomen voor een operatie.


      9 maart 2016 om 09:32 | Beantwoorden

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Velden gemarkeerd met een * zijn verplicht.

 

Kiwi&zo maakt gebruik van cookies. En dan bedoel ik niet havermoutkoekjes. Door de site te te blijven gebruiken, ga je akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om je de beste surfervaring te bieden. Als je doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van jouw cookie-instellingen of je klikt op "Accepteren" hieronder dan ben je akkoord met deze instellingen. Het is zo ingesteld dat je deze melding slechts 1x per maand te zien krijgt nadat je op accepteren geklikt hebt, omdat ik weet hoe irritant deze cookie-meldingen zijn. Helaas is het wettelijk verplicht om je hier mee lastig te vallen.

Groetjes, Lisette

Sluiten